د آروین د پوستکي روغتون · د پوستکي او وېښتانو روغتیا
په دې مطلب کې
د مخ دوامداره سوروالی څه دی؟
د مخ دوامداره سوروالی چې په طب کې ورته روزاسیا ویل کېږي، د پوستکي یوه اوږدمهاله التهابي ستونزه ده. دا حالت عموماً د مخ په منځنۍ برخه کې ښکاري؛ لکه اننګي، پوزه، تندی او زنه. په پیل کې ډېر خلک فکر کوي چې دا د ګرمۍ، لمر، حساسیت یا عادي دانو له امله دی، خو روزاسیا اکثره بیا بیا راګرځي او کله کله اوږده موده پاتې کېږي.
په دې حالت کې د مخ پوستکی حساس کېږي. ناروغ کېدای شي د مخ تودوالی، سوځښت، کشېدنه، وچوالی یا تحریک احساس کړي. ځینې کسان یوازې سوروالی لري، خو په ځینو کې سرې دانې، کوچني بخارونه، نري رګونه او حتی د سترګو ستونزې هم پیدا کېدای شي. معتبرې طبي سرچینې لکه American Academy of Dermatology او NIAMS روزاسیا د پوستکي اوږدمهاله ستونزه بولي چې نښې یې کله کمې او کله بیا زیاتېږي. 6
د مخ د دوامداره سوروالی نښې
د مخ سورېدل او تودېدل
د روزاسیا یوه مهمه نښه د مخ بیا بیا یا دوامداره سورېدل دي. دا سوروالی د لمر، ګرمې هوا، تشویش، شدید ورزش، ډېر ګرم چای یا قهوې، او تندو خوړو وروسته زیاتېدای شي.
د دانو په شان سرې دانې
ځینې کسان د روزاسیا له امله پر مخ کوچنۍ سرې دانې یا د بخار په شان دانې لري. توپیر دا دی چې په روزاسیا کې عموماً سوروالی، سوځښت او د پوستکي حساسیت هم ورسره وي، خو په عادي ځوانۍ دانو کې د پوستکي غوړوالی، تور سرې او سپین سرې دانې ډېرې لیدل کېږي.
د پوستکي نري رګونه
د وخت په تېرېدو، ځینې کسان د اننګیو یا د پوزې شاوخوا نري سره رګونه ویني. دا رګونه هغه وخت زیات ښکاري چې د مخ سوروالی اوږدمهاله شي یا محرکات بیا بیا ستونزه زیاته کړي.
سوځښت، وچوالی او حساسیت
د روزاسیا لرونکی پوستکی ژر تحریکېږي. قوي صابونونه، نامعلوم کریمونه، عطري محصولات، تیز لایهبردارونه او ډېرې ګرمې اوبه د سوځښت او سوروالی سبب کېدای شي. له همدې امله نرم او مناسب محصولات ډېر مهم دي.
د سترګو ستونزې
په ځینو ناروغانو کې روزاسیا یوازې پوستکي پورې محدوده نه وي، بلکې سترګې هم اغېزمنوي. د سترګو سوروالی، وچوالی، سوځښت، د پلکونو پړسوب یا په سترګو کې د شګې احساس باید جدي ونیول شي. Mayo Clinic هم لیکي چې روزاسیا د ځینو خلکو په سترګو کې التهاب، سوروالی، سوځښت او خارښت پیدا کولای شي. 7
د مخ د دوامداره سوروالی علت څه دی؟
د روزاسیا دقیق علت تر اوسه بشپړ معلوم نه دی. خو ځینې عوامل پکې رول لرلای شي؛ لکه کورنۍ سابقه، د بدن دفاعي سیستم زیات عکسالعمل، د پوستکي د سطحې د رګونو حساسیت او چاپېریالي عوامل. Mayo Clinic څرګندوي چې روزاسیا د ناپاکۍ له امله نه پیدا کېږي او له یوه کس څخه بل کس ته نه انتقالېږي. 8
کوم شیان د مخ سوروالی زیاتوي؟
د روزاسیا محرکات له یو کس څخه بل کس ته فرق کوي. خو ځینې عام عوامل د مخ سوروالی او سوځښت زیاتولای شي:
- ډېر لمر ته پاتې کېدل
- ډېره ګرمي یا ډېره یخني
- تشویش او رواني فشار
- تند خواړه او ډېرې ګرمې څښاک
- قوي صابونونه او نامناسب پوستکي محصولات
- عطري یا الکولي محصولات
- شدید ورزش بې له مناسبې پاملرنې
- ککړه هوا، دوړې او وچ چاپېریال
American Academy of Dermatology سپارښتنه کوي چې د روزاسیا لرونکي کسان خپل شخصي محرکات وپېژني او له هغو شیانو ځان وساتي چې د مخ سوروالی زیاتوي. 9
د روزاسیا او ځوانۍ دانو توپیر
روزاسیا کله کله د ځوانۍ دانو سره ګډه ګڼل کېږي، ځکه دواړه پر مخ سرې دانې جوړولای شي. خو په روزاسیا کې د مخ عمومي سوروالی، تودوالی، سوځښت، حساسیت او نري رګونه زیات لیدل کېږي. په عادي ځوانۍ دانو کې بیا غوړ پوستکی، تور سرې، سپین سرې دانې او د مسامونو بندېدل مهم رول لري.
له همدې امله د ځوانۍ دانو دواګانې په خپله کارول د روزاسیا لپاره تل مناسب نه وي. ځینې قوي دواګانې یا کریمونه حساس پوستکی نور هم تحریکولای شي.
د حساس او سور پوستکي ورځنۍ پاملرنه
نرم شویندونکی وکاروئ
د مخ مینځل باید په نرم، بېعطره او غیرتحریکوونکي شویندونکي وشي. ډېر مینځل، سخت مالش او ډېرې ګرمې اوبه د مخ سوروالی او سوځښت زیاتوي.
پوستکی مرطوب وساتئ
مناسب مرطوبوونکی د پوستکي ساتونکی پوښ قوي کوي او وچوالی، سوځښت او کشېدنه کموي. د حساس پوستکي لپاره ساده، نرم او بېعطره محصولات غوره وي.
د لمر ضد کریم جدي ونیسئ
لمر د روزاسیا یو مهم محرک دی. د حساس پوستکي لپاره مناسب د لمر ضد کریم، خولۍ، سیوری او د سخت لمر څخه ځان ساتل مرسته کوي. په کابل کې د لمر، دوړو، وچې هوا او ککړتیا له امله ورځنۍ ساتنه نوره هم مهمه ده.
پوستکي محصولات په احتیاط انتخاب کړئ
هغه کسان چې د مخ دوامداره سوروالی لري، باید له عطري، الکولي، تیزو لایهبردارونو، قوي صابونونو او نامعلومو کریمونو څخه ډډه وکړي. American Academy of Dermatology وایي چې نرمه پاملرنه د روزاسیا د ناراحتۍ او بیا بیا خرابېدو په کمولو کې مرسته کولای شي. 10
ایا د مخ دوامداره سوروالی درملنه لري؟
روزاسیا عموماً اوږدمهاله ستونزه ده او کېدای شي په بشپړ ډول ختمه نه شي؛ خو د سم تشخیص، منظمې پاملرنې او مناسبې درملنې له لارې یې نښې ډېرې ښه کنټرولېدای شي. NIAMS وایي چې د روزاسیا لپاره واحده قطعي درملنه نشته، خو داسې لارې شته چې د پوستکي بڼه او احساس ښه کوي، او درملنه باید د هر کس د حالت مطابق وټاکل شي. 11
درملنه کېدای شي د پوستکي دواګانې، په ځانګړو حالتونو کې خوراکي دواګانې، لیزر یا د رڼا پر بنسټ طریقې شاملې کړي، په ځانګړي ډول د سوروالی او ښکاره نریو رګونو لپاره. د هرې لارې انتخاب باید د متخصص ډاکټر له معاینې وروسته وشي.
کله باید جلدي متخصص ته مراجعه وشي؟
که د مخ سوروالی مو بیا بیا راځي، سرې دانې له سوځښت سره لرئ، پوستکی مو ډېرو محصولاتو ته حساس شوی، د اننګیو یا پوزې شاوخوا نري رګونه ښکاري، یا سترګې مو سرې او تحریکپذیرې دي، غوره ده چې د پوستکي متخصص ډاکټر ته مراجعه وکړئ.
سم تشخیص ډېر مهم دی، ځکه روزاسیا له حساسیت، اګزیما، ځوانۍ دانو، جلدي بخارونو او ځینو نورو ناروغیو سره ګډه کېدای شي. د قوي کریمونو، نامعلومو دواګانو یا غیرتخصصي نسخو کارول ستونزه خرابولای شي.
د مخ سوروالی او په کابل کې ژوند
په کابل کې لمر، وچه هوا، دوړې، ککړتیا او د موسم ناڅاپي بدلونونه حساس پوستکی نور هم تحریکولای شي. هغه کسان چې روزاسیا یا د مخ دوامداره سوروالی لري، باید ورځنۍ پاملرنه جدي ونیسي، له سختو او نامعلومو موادو ځان وساتي او د نښو د تکرار په صورت کې متخصص ته مراجعه وکړي.
په آروین جلدي او ښکلا روغتون کې ناروغان کولای شي د مخ دوامداره سوروالی، حساس پوستکی، د دانو په شان بخارونه او د روزاسیا اړوند ستونزو لپاره تخصصي مشوره ترلاسه کړي. د هر ډول جلدي ستونزې یا ښکلايي پروسیجر لپاره باید د متخصص ډاکټر او باوري روغتونونو لکه آروین جلدي ښکلا روغتون یا کارا جلدي روغتون ته مراجعه وشي.
لنډیز
د مخ دوامداره سوروالی یوازې د پوستکي ساده رنګ بدلون نه دی. دا ستونزه له سوځښت، حساسیت، سرو دانو، نریو رګونو او ورځنۍ ناراحتۍ سره مل کېدای شي. د محرکاتو پېژندل، نرم محصولات کارول، له لمر څخه ساتنه او پر وخت متخصص ډاکټر ته مراجعه د نښو په کنټرول او د پوستکي په ساتنه کې مهم رول لري.
Sources
- American Academy of Dermatology – Rosacea Overview: https://www.aad.org/public/diseases/rosacea/what-is/overview
- American Academy of Dermatology – Rosacea Skin Care Tips: https://www.aad.org/public/diseases/rosacea/triggers/tips
- Mayo Clinic – Rosacea Symptoms and Causes: https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/rosacea/symptoms-causes/syc-20353815
- NIAMS – Rosacea Overview and Treatment: https://www.niams.nih.gov/health-topics/rosacea
د مشورې لپاره اړیکه ونیسئ
د معاینې د وخت او خدماتو په اړه د معلوماتو لپاره د روغتون له استقبالیې سره اړیکه ونیسئ.
دا مطلب د عمومي معلوماتو لپاره دی او د ډاکټر د معاینې او مشورې ځای نه نیسي.